Author Archive

postheadericon Pochodne kwasu paminobenzoesowego

Budowa chemiczna. Proste estry kwasu p-aminobenzoesowego (amino- benzoesan etylu – etoform, aminobenzoesan izobutylu – cykloform, aminobenzoesan butylu – skuroform, aminobenzoesan metylu – orto- forrn, hydroksyaminobenzoesan metylu – nowortoform) nie rozpuszczają się w wodzie i *z tego względu są stosowane wyłącznie w postaci zasypek, maści lub czopków. Niekiedy w celu znieczulenia błony śluzowej żołądka stosowane są również doustnie. Natomiast estry aminoalkoholi kwasu p-aminobenzoesowego dobrze rozpuszczają się w wodzie i mogą być stosowane do znieczulenia głębokiego. Najstarszym środkiem z tej grupy jest zsyntetyzowana w 1905 r. przez Einhorna prokaina (Polocaine). Ponadto do grupy tej zalicza się chloroprokainę, tetrakainę (Pantocaine), butakainę, butaminę (Tutakaine), tolikainę (Baycain), leucynokainę, di- metokainę (Larocain) i in.

Read the rest of this entry »

postheadericon Fenoksybenzamina

Fenoksybenzamina podana doustnie (20-200 mg/24 h) kumuluje się, a jej działanie rozwija się powoli i trwa długo. Po podaniu jednorazowej dawki 200 mg spadek ciśnienia krwi utrzymuje się 2-4 dni. Lek podany we wlewie kroplowym (1 mg/kg masy ciała w 500 ml 5% roztworu glukozy w ciągu 1-2 h) zaczyna działać dopiero po pół godzinie, a jego działanie na układ krążenia utrzymuje się kilkanaście godzin.

Read the rest of this entry »

postheadericon Związki przeciwserotoninowe

Nie ma takiego antagonisty 5-HT, który znosiłby wszystkie skutki far-makologicznego działania 5-HT. Na przykład fenoksybenzamina i inne leki a-adrenolityczne znoszą skurczowe działanie 5-HT na wyosobnioną macicę szczura, a propranolol i związki (3-adrenolityczne znoszą hipoten- syjną fazę działania 5-HT u szczura. Fakty te świadczą o podobieństwie struktur molekularnych pobudzanych przez 5-HT i przez aminy katecho- lowe, jednak nadal nie wyjaśniają mechanizmu receptorowego działania

Read the rest of this entry »

postheadericon Azapetyna

Niektóre neuroleptyki z grupy pochodnych fenotiazyny (p. rozdz. 6) blokują receptory aradrenergiczne w obwodowej synapsie adrenergicznej. Jeden z nich, chloropromazyna, jest dość silnym a-adrenolitykiem in vitro, natomiast in vivo znacznie lepiej hamuje działanie a-adrener- giczne adrenaliny niż noradrenaliny. Te właściwości chloropromazyny uzasadniają próby jej stosowania we wstrząsie zamiast fenoksybenza- miny.

Read the rest of this entry »

postheadericon Układ krążenia

Działanie farmakologiczne. Układ krążenia. Efedryna kurczy naczynia krwionośne 500 razy słabiej niż adrenalina, lecz jej działanie bipertensyjne utrzymuje się 10 razy dłużej niż działanie adrenaliny. Na działanie presyjne efedryny składa się oprócz skurczu naczyń krwionośnych działanie inotropowe dodatnie. Działanie chronotropowe dodatnie zwykle nie występuje wskutek wyrównawczej wagotonii. Efedryna podana w krótkich odstępach czasu wywołuje tachyfilaksję ze strony układu krążenia. Efedryna zmniejsza przepływ krwi przez nerki i naczynia trzewne i skórne, natomiast zwiększa przepływ krwi przez naczynia mózgowe, wieńcowe i mięśniowe. W związku z działaniem na układ krążenia efedrynę stosuje się jako lek w ostrym i przewlekłym niedociśnie- niu, w zapaści wywołanej zatruciem lekami znieczulającymi ogólnie, w zespole Adamsa-Stokesa oraz jako lek anemizujący błony śluzowe w odczynach uczuleniowych.

Read the rest of this entry »

postheadericon Pochodne imidazoliny

Pochodne imidazoliny są stosowane wyłącznie zewnętrznie w nieżycie błon śluzowych i surowiczych, np. w katarze siennym, zapaleniu zatok, nieswoistym katarze jamy nosowo-gardłowej, zapaleniu spojówek.

Nafazolina (Naphazoline0, Rhinazin, Privin), ksylometazolina (Xylometazolin0, Otrivine), tetrazolina (Tyzine), oksymetazolina (Afrin) zastosowane w 0,05-0,1% kroplach lub aerozolu kurczą naczynia krwionośne obrzękniętych błon śluzowych, anemizują je i powodują ich odpęcz- nienie. Zaletą pochodnych imidazoliny jest ich szybkie i stosunkowo długie (3-4 h) działanie kurczące naczynia błon śluzowych. Wadą tych leków są ich miejscowo drażniące właściwości (zwłaszcza nafazoliny). Właściwości toksyczne nafazoliny mogą ujawnić się po wchłonięciu leku do krwi. Działanie toksyczne przejawia się depresją psychiczną, sennością lub nawet śpiączką na tle hipotermii. Dzieci są szczególnie wrażliwe na toksyczne działanie pochodnych imidazoliny. Zbyt częste stosowanie pochodnych imidazoliny prowadzi do wtórnego przekrwienia błon śluzowych i nawrotu objawów choroby.

Read the rest of this entry »

postheadericon HISTAMINA I LEKI PRZECIWHISTAMINOWE

Histamina należy do amin biogennych, takich jak autakoid serotonina, hormon adrenalina lub neuroprzekaźnik acetylocholina. Wspólną cechą amin biogennych oprócz dużej aktywności biologicznej jest fakt, że powstają one w organizmie przez dekarboksylację biologicznie nieczynnych aminokwasów. Prekursorem histaminy jest, histydyna.

Histamina silnie kurczy mięśnie gładkie oskrzeli, dużych naczyń tętniczych, mięśnie gładkie jelit i żołądka, hamuje skurcze macicy, rozszerza naczynia włosowate, drażni zakończenia bólowe i pobudza czynność gruczołów wydzielania zewnętrznego przewodu pokarmowego. Ta różnorodność działania histaminy jest związana z pobudzaniem przez nią dwóch typów receptorów histaminowych Hi i H2. Skurcz małych oskrzeli czy mięśni gładkich przewodu pokarmowego wywołany przez histaminę odbywa się przez pobudzenie receptora Hi. Leki znoszące ten efekt zostały nazwane lekami blokującymi receptory Hi. Większość dotychczas poznanych leków przeciwhistaminowych należy do tej grupy. Inne efekty działania histaminy, jak pobudzanie gruczołów wydzielania zewnętrznego przewodu pokarmowego, odbywa się przez pobudzanie receptorów H2 W błonie śluzowej żołądka, jest znoszone przez nowo odkryte leki hamujące wybiórczo receptory H2. Hipotensja wywołana rozszerzeniem małych naczyń krwionośnych jest związana z pobudzeniem przez histaminę zarówno receptorów Hi, jak i H2 i może być zniesiona przez rów-noczesne podanie leków hamujących działanie obu receptorów.

Read the rest of this entry »

postheadericon Swoistość substratu

Swoistość substratu dla dekarboksylazy DOPA jest względna, gdyż od- szczepia ona dwutlenek węgla również od innych lewoskrętnych aromatycznych aminokwasów, np. od 5-hydroksytryptofanu. W procesie dekar- boksylacji z amfoterycznej DOPA powstaje silnie zasadowa dopamina, która jest pierwszą w toku biosyntezy aminą katecholową.

Wytworzenie noradrenaliny z dopaminy odbywa się przy udziale (3- -hydroksylazy dopaminy umiejscowionej w pęcherzykach ziarnistych. Enzym ten zawiera jako grupę prostetyczną jony miedziowe, a do jego sprawnego działania jest pożądana obecność kwasu askorbowego lub cysteiny. Na tym etapie kończy się biosynteza amin katecholowych w neuronach adrenergicznych. Natomiast komórki chromochłonne rdzenia nadnerczy zawierają jeszcze jeden enzym, a mianowicie N-metylotransfe- razę fenyloetanoloamin. Ten enzym katalizuje przenoszenie grupy metylowej z S-adenozylometioniny na grupę aminową noradrenaliny i w ten sposób przekształca ją w adrenalinę (p. wzór 2.8).

Read the rest of this entry »